Trong giai đoạn 2018 - 2021, tỉnh Lạng Sơn đã tích cực, chủ động thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố trên địa bàn theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền xã, phường, thị trấn, kết quả đã thực hiện sắp xếp, sáp nhập từ 2.314 thôn, tổ dân phố thành 1.676 thôn, tổ dân phố. Qua việc thực hiện sắp xếp, các thôn, tổ dân phố được tổ chức lại hợp lý, phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển của tỉnh, góp phần tinh gọn đầu mối, giảm chi phí hành chính, nâng cao hiệu quả hoạt động; tạo lợi thế, thuận lợi trong quy hoạch, xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; đảm bảo quốc phòng, an ninh; giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội.

Huyện Văn Lãng, huyện Lộc Bình và huyện Tràng Định là những đơn vị thực hiện việc sắp xếp thôn đạt kết quả cao, cụ thể: Huyện Văn Lãng thực hiện sáp nhập, giải thể giảm 39 thôn, tổ dân phố (giảm từ 201 xuống còn 162 thôn, tổ dân phố); huyện Lộc Bình thực hiện sáp nhập, giải thể giảm 77 thôn, tổ dân phố (giảm từ 286 xuống còn 209 thôn, tổ dân phố); huyện Tràng Định thực hiện sáp nhập, giải thể giảm 36 thôn, tổ dân phố (giảm từ 211 xuống còn 175 thôn, tổ dân phố).

Trong tháng 7/2022, Đoàn khảo sát của Sở Nội vụ - do đồng chí Nguyễn Khắc Phương - Phó Giám đốc Sở làm trưởng đoàn, đã lựa chọn khảo sát tại địa bàn các thôn tại 03 huyện Văn Lãng, Lộc Bình và Tràng Định, trong đó lựa chọn các thôn mới hình thành sau sắp xếp giai đoạn  2018 - 2021, các thôn không đảm bảo quy mô số hộ gia đình theo quy định nhưng không thực hiện sáp nhập do các yếu tố đặc thù, các thôn đề xuất thực hiện sáp nhập năm 2022. Về cơ bản, tình hình tổ chức, hoạt động của các thôn trên địa bàn các huyện như sau: (1) Về quy mô số hộ gia đình: Với đặc điểm là một tỉnh miền núi, biên giới điều kiện tự nhiên đa phần là đồi núi, địa bàn chia cắt, địa bàn thôn rất rộng, hình thành trên cơ sở các cụm dân cư dân cư sống rải rác không tập trung; (2) Về đặc điểm văn hóa: Đa phần dân cư tại các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đều là đồng bào dân tộc thiểu số, do đó mang tính chất cộng đồng cao. Phong tục tập quán của các dân tộc khác nhau cũng ảnh hưởng một phần không nhỏ trong quá trình tuyên truyền, vận động Nhân dân trong việc thực hiện sắp xếp, sáp nhập thôn; đồng thời cũng không được đồng thuận cao trong việc lấy ý kiến của Nhân dân trong một số nội dung hoạt động của thôn, tổ dân phố (như việc đặt tên thôn sau khi sáp nhập, việc xây dựng hương ước, quy ước, ….); (3) Bên cạnh đó, với đặc thù địa bàn miền núi, địa hình chia cắt và một phần do những tồn tại bất cập chưa được giải quyết thống nhất của đường địa giới hành chính được xác định theo Chỉ thị 364 dẫn tới hiện nay trên địa bàn các xã còn có tình trạng xâm cư của một số hộ dân tại các thôn có địa bàn dân cư thuộc phạm vi giáp ranh giữa các đơn vị hành chính cấp xã. Tình trạng này dẫn tới khó khăn trong công tác quản lý hành chính về nhân khẩu, hộ khẩu, đất đai,  an ninh – trật tự xã hội tại địa bàn, …

Qua khảo sát đã cơ bản nắm được thực trạng thôn, tổ dân phố trên địa bàn các huyện (quy mô số hộ gia đình, khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế, cơ sở hạ tầng, hoạt động của người hoạt động không chuyên trách và các chức danh khác tại thôn... ), những yếu tố đặc thù dẫn tới khó khăn trong công tác sắp xếp đối với các thôn có quy mô số hộ gia đình không đảm bảo theo quy định nhưng không đề xuất thực hiện sáp nhập; Tình hình tổ chức và hoạt động của các thôn mới hình thành sau sắp xếp như: việc kiện toàn tổ chức bộ máy thôn, tổ dân phố; xây dựng hương ước, quy ước; xử lý, bàn giao nhà văn hóa, thôn, tổ dân phố, …; giải quyết chế độ chính sách đối với các đối tượng dôi dư; những khó khăn, vướng mắc sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập thôn; Việc thực hiện các quy trình sắp xếp thôn, tổ dân phố năm 2022 (về công tác tuyên truyền, việc xây dựng Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố, việc tổ chức lấy ý kiến cử tri, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện,...)

Căn cứ kết quả khảo sát nắm tình hình thực tế, Sở Nội vụ có thêm những thông tin quan trọng, thực tiễn về tình hình tổ chức và hoạt động của các thôn, tổ dân phố tại địa bàn các huyện, trên cơ sở đó tham mưu, đề xuất với Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh có những giải pháp, phương án, lộ trình thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố, điều chỉnh cơ chế, chính sách để đảm bảo hoạt động của các thôn, tổ dân phố ngày càng có hiệu quả, thật sự phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương.

Một số hình ảnh của cuộc khảo sát:

 

Đoàn khảo sát làm việc với Trưởng thôn, Bí thư chi bộ thôn

nắm tình hình chung địa bàn trước khi khảo sát thực địa